Rinnooy Kan (SER): grote opgaven voor arbeidsmarktbeleid

SER-voorzitter Alexander Rinnooy Kan voorziet voor de komende kabinetsperiode zes grote opgaven voor het arbeidsmarktbeleid. Dit zei hij op 26 mei ter afsluiting van de jaarconferentie van AIAS over arbeidsmarktbeleid in een tijd van economische crisis. Volgens Rinnooy Kan is het nodig de arbeidsparticipatie verder te verhogen, moet de inzetbaarheid van werknemers worden vergroot, dient de werking van de WW te worden verbeterd, moeten re-integratiegelden meer worden aangewend voor preventie van werkloosheid, zijn meer inspanningen nodig om de onderkant van de arbeidsmarkt beter te laten functioneren en behoeft de arbeidsmarktpositie van ouderen extra aandacht. Wat het laatste punt betreft merkte hij nog op dat een ophanden akkoord tussen de sociale partners over de AOW- en pensioenleeftijd een basis zou moeten bieden om ook de positie van ouderen op de arbeidsmarkt de komende jaren te versterken.

Alle bijdragen aan de jaarconferentie van AIAS, onder de titel ‘Werkloos toezien?’ gingen over de vraag hoe de overheid in de huidige periode van economische crisis kan bijdragen aan het bestrijden van werkloosheid. In het ochtendgedeelte van de conferentie gaven drie buitenlandse experts, Per Kongshøj Madsen, Werner Eichhorst en Jochen Clasen, een beeld van het huidige economische en arbeidsmarktbeleid in respectievelijk Denemarken, Duitsland en het Verenigd Koninkrijk. In Denemarken, dat geldt als voorbeeld van flexicurity-beleid, is de werkloosheid in deze crisis sterk opgelopen. Toch is Madsen optimistisch dat Denemarken, dankzij de combinatie van genereuze uitkeringen, actief arbeidsmarktbeleid en weinig ontslagbescherming, de crisis zonder al te veel kleerscheuren zal weten door te komen. Eichhorst legde uit waarom Duitsland, dat op het gebied van werkloosheid lange tijd als zorgenkind gold, momenteel relatief goed scoort. De werkloosheid is er nauwelijks gestegen en er wordt al gesproken van een Duits ‘Jobwunder’. Dit wordt deels verklaard door de royale regeling voor werktijdverkorting (Kürzarbeit) en deels door de flexibele schil die als buffer voor de arbeidsmarkt fungeert. Net als Denemarken kent het Verenigd Koninkrijk een flexibele arbeidsmarkt, waardoor in een economische crisis de werkloosheid sterk oploopt. De Britse overheid heeft echter nauwelijks maatregelen genomen om het oplopen van de werkloosheid te voorkomen. Volgens Clasen zijn er van het VK dan ook weinig lessen te leren.

Het middaggedeelte van de conferentie richtte zich op het beleid in Nederland. Joan Muysken (Universiteit Maastricht) vindt dat er in het (Europese) macro-economisch beleid te veel gewicht wordt toegekend aan het bestrijden van inflatie ten koste van een hoge werkloosheid. Hij pleitte daarom voor een Baan Garantie Plan: iedereen die werkloos is zou door de overheid een baan op minimumloonniveau aangeboden moeten krijgen.

In een debat gingen Jetta Klijnsma (voormalig staatssecretaris van SZW), Ton Hopmans (directeur HR van Randstad Nederland) en Agnes Jongerius (voorzitter FNV) nader in op het gewenste beleid in Nederland. Klijnsma vindt dat helderder afspraken moeten worden gemaakt wie bij de uitvoering van de sociale zekerheid en het re-integratiebeleid voor wat verantwoordelijk is. Hopmans hield een vurig pleidooi voor een beter functionerend beroepsonderwijs en zag de strikte ontslagbescherming van ambtenaren als een belangrijke belemmering voor goed overheidsbeleid. Jongerius bekritiseerde het gebrek aan gevoel van urgentie bij de Europese regeringsleiders. Zij vindt dat ook Nederlandse politici zich teveel richten op vermindering van het financieringstekort en de ogen sluiten voor de problemen op de arbeidsmarkt.

Op de jaarconferentie werden ook twee boeken gepresenteerd die zijn voortgekomen uit AIAS-onderzoek van de afgelopen jaren. Het gaat om het boek The Labour Market Triangle onder redactie van Paul de Beer en Trudie Schils, waarin het arbeidsmarktbeleid in zeven Europese landen wordt vergeleken; en om het boek Wie zorgt voor zekerheid? van Paul de Beer, Marcel Hoogenboom, Lucy Kok en Trudie Schils, waarin de verantwoordelijkheidsverdeling voor de sociale zekerheid en het arbeidsmarktbeleid centraal staat.

 
| More